خُوَرنَق

درنگ هایی در فرهنگ و هنر و اجتماع

منظومه ی یحیای نبی (ع) / نسخه ی یکم / بخش یکم

سلامٌ علیه ِ یـــَوم َ وُلــِدَ و یـــَومَ یـــَموتُ و یـــَومَ یـــُبعــَثُ حــَیــّاً

این منظومه حکایتی دارد. یکی از همدانشکده ای های ما در دوره ی دانشجویی به نام خانم بهنوش طاهری، از یکی از دوستان من خواست که برای پایان نامه اش بازنویسیی از سالومه ی اسکاروایلد کند. دوست من از من کمک خواست. یادداشتهاش را آورد و داد به من. من هم تکه هایی افزودم به ش و تنظیم و تدوین مجدد کردم و متن را دادم. بعد از یک ماهی خانم طاهری از دوست ما گلایه کرد که متن تو اصلا خط دراماتیک ندارد. واقعیت این است که متن نوشته شده خط دراماتیک داشت اما درام خطی نداشت. لذا می باید شیوه ی اجرایی آن چیزی شبیه پرفورمنس آرت یا تئاتر شقاوت آرتو می بود که کار سختی بود و کفاف مدت زمان تمرین تا اجرا را نمی داد. وگرنه با این حساب سیاهای ژان ژنه هم خط دراماتیک ندارد. متن را دو نفری بازنویسی کردیم و این بار بخشی از دیالوگ ها را که مربوط به یحیا بود من نوشتم. تحلیل من این بود که یحیای نبی (ع) شوریدگی خاصی دارد و چون معجزه اش پیش بینی تولد مسیح (ع) بوده است می باید زبان شاعرانه ای داشته باشد که هرود امپراتور روم از تبلیغ او علیه خودش بیمناک شود. دیالوگ های یحیا خیلی خوب از کار درآمد اما متن، اسمش سالومه بود و یحیا شخصیت محوری اش نبود. گذشت و من گوشه ی ذهنم به منظومه ای مشابه منظومه-درام های شکسپیری فکر می کردم با نام یحیای نبی (ع). در این مدت دستم از هر دو نسخه ی برداشت آزاد سالومه هم کوتاه بود. برخی دیالوگ ها را که برای یحیا نوشته بودم از حافظه بازتولید کردم و برخی هم که طبعا مرحوم شد! این چند ساله هر از گاهی تکه هایی برایش گفته ام و ایده را پرورده ام. این نسخه ی اول البته ایراد دارد. و فضای دراماتیک آن شاید مخاطب را مواجه با این پرسش کند که این چه منظومه ای است؟! همه ی اینها درست است اما به حول و قوه ی الهی بازنویسی خواهد شد...

*دولت قاجار

مقدمه