از رابطم دونامه با رمز مثلثاتي به دستم رسيد. ساعت هفت‌ونيم غروب بود. اولي مربوط به لورفتن بخش نظامي حزب، دومي مربوط به مسئوليتم براي پاك‌سازي رابطم. كاغذ نامه‌ها بوي روسيه مي‌داد؛ يا شايد آذربايجان. نسرين خورشت باميه بار گذاشته‌بود. اسلحه را از كشو ميز بيرون آوردم. راحت‌تر از كشتن رابطم كشتن خودم بود. از تصفيه‌هاي سازمان نظامي، سه فقره به دست من انجام شده‌بود. اگر رابطم را تصفيه مي‌كردم فقط غير از من همان رفيقم در روسيه ماجرا را مي‌دانست اما ريسك ماندن در اهواز برايم سنگين بود. جنازه‌ي رابطم را هر طور كه سربه‌نيست مي‌كردم گندش درمي‌آمد. زير اسلحه‌ي كمري دستمال گل‌دار نسرين بود و لاي دستمال، ده اسكناس ده‌توماني. برداشتم. رفيقْ‌موسي مسئول پخش نشريه در غرب اهواز مي‌توانست خردكي كمكم كند.

-          رسول كجا داري ميري؟ تا نيمساعت ديگه غذا حاضره.

-          مي‌آم.

هوا رو به تاريكي مي‌رفت. موسي خانه نبود. به كافه‌ي يوهان سري زدم. از بيرون چشم گرداندم و موسي را نديدم. دلكش مي‌خواند: «بردي از يادم...» چاره نبود. هر لحظه انتظار من براي ديدن موسي با قاطعيت تشكيلاتي در تضاد بود و ارفاق به حساب مي‌آمد به نيروهاي خودفروخته‌ي شهرباني رژيم. خودم را از لحظه‌ي رمزگشايي نامه مرده فرض مي‌كردم. به كنار جاده رسيدم. هوا تاريك شده‌بود. به اولين ميني‌بوس گفتم:‌ «خرمشهر!» نگه‌داشت...

و اینجا بخوانید. 

این داستان به سفارش کانون ملی زبان، به عنوان متنی برای قرائت فارسی نوشته شده است و به همراه طرحها و تمریناتش در سال 84 به نشر رسیده است.بازنگاری منثوری است از اثر مشهور خواجوی کرمانی. در واقع بناست غیرفارسی زبانان این متن را بخوانند که فارسی شان قوی تر شود. ضمنا سطح زبانی آن از سه درجه ی مبتدی، متوسط و پیشرفته در سطح "مبتدی" است. به لحاظ زبانی، زحمت زیادی برای آن کشیده ام و به همراه سه عنوان دیگر از سوی کانون زبان منتشر شده است و استفاده می شود. خارج از کاربرد اصلی آن، می توان آن را متنی خوانا و سلیس و روان برای کودکان دانست. فرصت نگارش این متون و نیز مدت دو سالی را که در "دفتر پژوهشهای فرهنگی" ویراستار بخش کودک و نوجوان آن مرکز بودم، سپاسگذار دوست عزیزم "سید مهدی ضرغامیان" هستم.

یلدا کریمی

تقدیم به ابوذر

-          بلیت دادم به ت؟ هول نشی ها! ایستگاه هفتم پیاده می شی؛ بشمر با انگشتات. اصلاً نمی خواد؛ چشمت به خیابون باشه. سردر سینما رو که دیدی بپّر پایین.

رعنا زل زده بود به تبخال رحیم و آبنبات چوبیش رو سفت گرفته بود توی دستاش.

شلوغ بود. هرچی روی پنجه ی پاش بلند شد که شاید رحیم رو ببینه، نشد که نشد. از انگشت کوچیکه ش شروع کرد؛ همون دستی که آبنبات رو چسبیده بود. آخه با اون یکی دست، به زحمت میله ی داغ رو گرفته بود. مامان منیر همیشه می گفت خیلی کثیفن. کاغذ آبنبات چسبیده بود به ایستگاه دوم. سرش رو آورد بالا و سعی کرد یه نفس عمیق بکشه.

            یاد جورابای توریش افتاد که موقع سوارشدن به لبه ی پلّه گیر کرد و پاره شد. رحیم حتماً نگران بود؛ به مامان قول داده بود که "مردونه" سوارش کنه ولی رعنا پاش رو کرده بود توی یه کفش که: "بلدم. بزرگ شدم. حواسم هست به خدا." اینجا ایستگاه سوّمه و بعدی هم چهارمی؛ اون وقت سه تا ایستگاه می مونه تا هفتمی. با مامان که رفته بودن بیمارستان ایستگاه ششم پیاده شده بودن؛ پس باید ایستگاه بعد از بیمارستان پیاده می شد.

            رحیم صبح موهای رعنا رو شونه زده بود و بافته بود. شونه گیر می کرد به موهاش اما رحیم هیچی نمی گفت. دوباره شونه رو می آورد بالا و روی گره ها چند بار تکون می داد تا باز بشه.

            درِ اتوبوس که باز شد هُرّی دلش ریخت پایین. کو تا ایستگاه هفتم؟! مامان قول داده بود براش یه ساعت بخره؛ مث همون که روی دماغش عقربه داشت و چشماش تکون می خورد. رحیم گفته بود فیلم ساعت پنج شروع می شه؛ نکنه دیر برسن! آخه اتوبوس خیلی دیر اومد. ولی نه؛ رحیم حواسش به همه چی هست. حتی می دونه وقتی آسمون برق می زنه، بعدش صدا می آد؛ یا چرا پشه ها همیشه دور چراغ جمع می شن؛ تازه، روز تولد خاله شیرین هم یادش بود. خاله از شیراز اومده بود تهران. با مامان پچ پچ می کرد که: "این پسرت مشکوکه ها! باهاش که حرف می زنم توی چشام نگاه نمی کنه و همه ش ازم فرار می کنه. تازگی ها هم که کیفش رو پشت مبل قایم می کنه و چشم ازش برنمی داره. منیر! ازش غافل شی، دو سال دیگه سر از زندون درمی آره ها!" بعدم اومده بود و با جیغ و جیغ کشی کیف رحیم رو باز کرده بود. رحیم بغضش گرفته بود و رگ پیشونیش باد کرده بود و رفته بود توی دستشویی. خاله بسته ی روزنامه پیچ رو که باز کرد، مجسمه ی یه دختر رو دید که داشت می رقصید. یه کاغذ هم به دستش آویزون بود که: "خاله خوشگله تولّدت مبارک."

            دلش لک زده بود که آبنباتش رو بخوره. رحیم همیشه وقتی به آدامس آبنبات چوبیش می رسید، اون رو می شست و می داد رعنا. نشست روی صندلی ای که خالی شده بود؛ با یه پسربچه که یه نگاه به ناخنای از ته جویده ی رعنا مینداخت و یه نگاه به دستای خودش... رعنا دستاش رو دزدید و بین زانوهاش قایم کرد.

            بالاخره تونست از پنجره بیرون رو ببینه. هنوز نه از بیمارستان خبری بود، نه از سینما. آره؛ این ایستگاه ششمه. بعدیش باید پیاده شه. رحیم حتماً تا حالا از نگرانی آبنباتش رو خورده.

            در اتوبوس باز شد. "آخیش، این پسره هم داره پیاده می شه. اِ، این خانومه هم داره می ره؛ اگه رحیم بود چقدر به خُرخُرش می خندیدیم. مردونه هم خلوت شد. حالا رحیم هم می تونه بشینه و مث من پاهاش رو دراز کنه..." رعنا از جاش بلند شد که واسه رحیم دست تکون بده؛ اما دید اتوبوس خالیِ خالی شده. راننده داد زد: "آخرشه!"

*

فقط می فهمید که داره گریه می کنه. راننده ها دورش رو گرفته بودن و اون فقط گریه می کرد. رحیم رو می دید که به اتوبوس کوبیده و صداش زده. رحیم رو می دید که یه جایی خشکش زده و نمی دونه اون کجاست. رحیم رو می دید که تنها برگشته خونه و کتک می خوره. رحیم رو می دید که پلیسا دارن ازش سؤال می پرسن و اون عرق کرده و رگ پیشونیش باد کرده. رحیم رو می دید که از نگرانیِ شب و رعنا و مامان و پلیسا نمی تونه نفس بکشه. رحیم رو می دید که گریه می کنه؛ می دوه و گریه می کنه.

*

یکی از راننده ها دست رعنا رو گرفت و سوار اتوبوسش کرد. پرسید: "خونه تون کجاست؟" رعنا با هق هق انگشتاش رو اُورد بالا و گفت: "دم ایستگاه گل فروشی... اگه ایستگاه هفتم پیاده می شدم، می رفتیم سینما... همون که قبلش بیمارستانه... همون که..."

*

رعنا از لای چشای پف کرده ش رحیم رو دید که لب جوی سر کوچه شون نشسته بود و با آبنباتش ورمی رفت. از اتوبوس پرید پایین و دوید طرف رحیم. چشمای زل زده ش رو که دید وایستاد و اشکاش رو پاک کرد. رحیم دوید توی خونه.

            مامان منیر داشت میوه ها رو توی حوض می شست. رحیم آبنباتش رو گذاشت توی دهنش و بدون این که توی چشمای مامان نگاه کنه بلند گفت: "حال داد؛ فیلمش بزن بزن بود."

 برای موژان محمدطاهر و  پریشانیهایش

دمپایی توی هوا چرخ میخورد و درست پشت گردن وحید پایین میآید. وحید به سرعت بند کفشش را میبندد و با صدایی که بناست آرام باشد میگوید: "میرم رویا. میرم. فقط داد نزن." با چشمهای وقزده رویا را نگاه میکند.رویا آرام و با غیض میگوید: "گم شو!" وحید با اشاره ی دستش به رویا میگوید: "آرام باش." در آپارتمان باز میشود. رویا جیغ میکشد:

-          گم شو برو بیرون!

وحید کیف سامسونیتش را برمیدارد. موقع بیرون رفتن پایش روی پادری سر میخورد و زمین میخورد. در آپارتمان محکم بسته میشود. رویا از پنجره ی آشپزخانه غروب خورشید را نگاه میکند و دود آخرین پک سیگارش را بیرون میدهد. ته سیگار را از پنجره پرت میکند. زیر لب میگوید: "آشغال بوگندو!" با پایی که دمپایی دارد، لی لی از آشپزخانه بیرون میآید. از روی لباسهای کف هال رد میشود و خودش را میاندازد روی کاناپه. دستش را به سمت گوشی تلفن میبرد اما پشیمان میشود. انگشتهاش را لای موهای خرمایی رنگش میبرد و بالا میزندشان. با یقه ی تیشرت زردرنگش بازی میکند و میگوید: "گرمه." بلند میشود و کولر را روشن میکند. روی کاناپه مینشیند و بعد از چند لحظه لم میدهد. گوشی تلفن را برمیدارد و شماره میگیرد. خم میشود و پیشانی اش را روی لبه ی عسلی جلو کاناپه میگذارد. موهایش دو طرف صورتش را میپوشاند.

-          الو! محسن؟

-          سلام آبجی، چه عجب!

-          خوبی؟

-          مرسی. چه خبر؟

-          من خوبم. تو خوبی؟

-          بد نیستم. تو چطوری؟

-          خوبم. بد نیستم. خوبی تو؟

-          آره جان آبجی، چطور مگه؟ تو خوبی؟

-          من خوبم. میگذره. چه خبر؟

-          خوبم. مرسی. حالت خوبه؟

-          اَ.......ه! چه قد هی من بگم تو خوبی، تو بگی من خوبم؟!

محسن پشت تلفن قاه قاه میخندد. رویا میگوید:

-          چه خبره اونجا؟ چرا این همه سروصداست؟

-          نیروگاهه اینجا.

-          کجایی؟

-          کرمانم. خود کرمان که نه. اینجا یه بیابونیه نزدیکای کرمان.

-          ماموریتی پس. خوش میگذره؟

-     چه جورم! اینجا بیشتر مهندسا خارجی ان. زبونِ هم رو که درست نمیفهمیم. شبا میشینیم دور هم، هرکی به زبون خودش آواز میخونه...

رویا پیشانی اش را از لبه ی عسلی برمیدارد. بلند میشود و با نوک پنجه روی گلهای قالی راه میرود. میگوید:

-          ببین محسن!... محسن!

-          صدای من نمیاد، تو چرا داد میزنی؟

-          خوردوخوراکت جوره اونجا؟

محسن باز پشت تلفن قاه قاه میخندد. میگوید:

-     ببین رویا، تو آخرین بار، پارسال سر سال مامان زنگ زدی بریم سر خاکش که کنسل شد. یعنی الان... نُه ماه گذشته. بعد از نُه ماه زنگ زدی ببینی خوردوخوراک من چطوره؟ جان آبجی توی این نُه ماه هیچی نخوردم! از کرامات شیخ ما این است!

یکی از پیراهنهای وحید روی گل قالی افتاده است. رویا با انگشتهای پاش آن را میگیرد و کنار میزند و پایش را روی گل قالی میگذارد.

-          پس خوبه... پریروزا عطیه اومده بود اینجا.

-          خب؟

-          میگفت توی این یه ساله همه ش یاد تو بوده ولی تو عین خیالت نیس.

-          خب من طلاقش دادم؛ اون که طلاق نگرفته.

-          چیکار میخوای بکنی؟

-          هیچی. مهریه ش هم که گرفته.

-          خب آخه واسه چی؟ میگه هیچ مشکلی هم که نداشتین.

-          مشکل؟ نه، خوب بود.

-          یعنی همینطور الکی؟

-         آره، الکی. وا سه هیچی. واسه همین که من الان پنج ماهه اینجام. اینجابرّ بیابونه. جان آبجی "جنبش شاید اما جمنده ای در کار نیست"! زن داشتم، میشد؟

-          بهونه نیار محسن. راستش رو بگو!

-          تو حالت خوبه رویا؟ ما قبلا درباره ی اینا حرف نزدیم؟ چی شده؟ با وحید دعوات شده؟

-          دعوا که نه!... آره، با وحید دعوام شده.

-          همینو بگو! ببین، همراه من شارژ نداره. پنج دقیقه دیگه از تلفن ثابت به ات زنگ میزنم. باشه؟

-          باشه، باشه. پس فعلا.

رویا گوشی سیار را روی پیشخوان اپن آشپزخانه میگذارد. دستش را به کمرش میگیرد و نگاهی به خانه میاندازد. میگوید:

-          چه بوی گهی میاد اینجا!

بو باید مال توالت باشد. پاچه ی گرمکن توسی اش را بالا میزند و به طرف توالت میرود. سیفون را میکشد. با شلنگ آب، کف توالت را آب میگیرد. مایع جرمگیر را از زیر گنجه ی زیر ظرفشویی میآورد و یک بطری کامل را کف توالت خالی میکند. در توالت را میبندد و لم میدهد روی کاناپه. با یک حرکت سریع، کنترل ضبط را از روی عسلی برمیدارد و باز  روی کاناپه لم میدهد. ضبط را روشن میکند. موسیقی "رقص آتش" مانوئل دوفایا پخش میشود. بعد از چند دقیقه بلند میشود و سی.دی را عوض میکند. ترانه ی متالیکا فضای خانه را پر میکند:

- Die die die my darling….

            رویا مینشیند و لم میدهد روی کاناپه. لُپهاش را باد میکند و با انگشت میترکاند. با آهنگ شروع میکند به خواندن. موقع خواندن، دهانش را اغراق آمیز بازوبسته میکند. ساعت را نگاه میکند. تلفن زنگ میزند. 

دیگری بودن راحت نیست. این که میگویم، نه یعنی که باید ریاضت بکشی تا دیگری بشوی. اصلا دیگری بودن یک وضعیت ناخواسته است؛...

ابوذر كريمي

پدربزرگي داشتم كه در پنجاه و پنج سالگي ديوانه شد. زنجيره ي جنون خانوادگي در تبار ما از پدربزرگ آغاز ميشود. مادرم هم پانزده سال بعد از پدربزرگ، در سن چهل و پنج سالگي ديوانه شد. اگر من هم در چنين سنيني عقلم را از دست بدهم حلقه ي سوم اين زنجيره كامل ميشود اما هنوز چيزي از سلامت عقل در خودم ميبينم. جنون پدربزرگ سايه اي وهم آلود بر سرنوشت خانواده ي ما انداخته است؛ خانواده اي كه اعضاي زيادي ندارد. من تنها بازمانده ي آن به حساب ميآيم و سايه ي جنون پدربزرگ همينجاست؛ درست روي سر من...

چند دقيقه سكوت. آن وقت دومي مي‌گويد: «هرمنوتيك مي‌دوني چيه؟» سومي تكيه داده به آرنجش پشت ميز. صورتش را از توي دستش بالا مي‌آورد و نگاهي مي‌اندازد به دومي. دستش را كش مي‌آورد. سيگار و فندك و زيرسيگاري را سر مي‌دهد به طرف خودش و يك سيگار به اين ترتيب روشن مي‌شود. اما اولي. اولي سرش را تا جايي كه مي‌شود روي پشتي صندلي عقب برده است و بي حس مي‌گويد: «هر بار بدتر از دفعه‌ي قبلشه.»

دومي بدون آن‌كه چشمش را باز كند مي‌گويد: «بهت مي‌گم مي‌دوني هرمنوتيك چيه؟» سومي تنه‌اش را سنگين عقب مي‌دهد و تكيه مي‌دهد به پشتي صندلي. صورتش از زير نور موضعي لوستر بالاي ميز، نور قرمز، مي‌رود توي تاريكي اتاق. از سومي فقط دست‌ها زير نور مي‌ماند. مي‌گويد: «همه شون يه منجي مي‌خوان. يكي كه بياد به دادشون برسه. توي بهترين وضع هم كه باشن همينه.»

اولي زير لب ترانه‌ي «من مرد تنهاي شبم» را خيلي آرام شروع مي‌كند به خواندن. هنوز سرش را عقب داده است. اولي چهارمي را در ذهنش مرور مي‌كند. چهارمي آدمي است كه از زحمت ديگران به نان و نوا مي‌رسد. اولي اين طور فكر مي‌كند اما چهارمي هيچ وقت اين طور فكر نمي‌كند. اولي بي‌هوا مي‌گويد: «جذاب اينه كه دو قورت و نيمش هم باقيه.»

سومي ادامه مي‌دهد: «ببين چي به روزش اومده كه خيال مي‌كنه من منجي آخرالزمانشم.» اولي چنگش را مي‌اندازد توي ظرف يخ. مي‌پرسد: «بندازم؟» سومي مي‌گويد: «بنداز.» دومي چهره‌اش در هم مي‌رود. مي‌گويد: «اين قد با اون يخا بازي نكن. بندازش تو ليوان ديگه.» اولي مي‌گويد: «تو هم عوض اون دخانيات بيا از اينا بخور جون مادرت. تعطيل تعطيل شدي.» دومي با چشم‌هاي بسته يكوري مي‌خندد و مي‌گويد: «از دفعه‌ي بعد، باشه.» بعد رويش را از اولي برمي‌گرداند و آن يكي طرف صورتش را روي ميز مي‌گذارد. آب دهانش از كنار لبش كش مي‌آيد. مي‌گويد: «مشكل شما اينه كه نمي‌دونين هرمنوتيك چيه.» سومي آهي مي‌كشد و مبهم نوشي مي‌گويد و ليوان را سرمي‌كشد. ميگويد: «هيهات!»

ابوذر کریمی

ـ1ـ

یارو یک روز سرد زمستانی بعد از شستن دست و رو و خوردن صبحانه اش به پشت بام رفت تا سری به قفس فضیلتهایش بزند و تخم آنها را برای نا هار از زیرشان بردارد ، اما دید در قفس باز است و فضیلت هایش فرار کرده اند . از آن بدتر این که دید یک ماده گربه ی خپل خاکستری – که حسابی ژولیده پولیده و مریض است  - دارد بچه گربه ای را که همین الساعه زاییده مثل آدامس می جود. یارو که عین برق گرفته ها شده بود روی دود کش نشست و به فکر فرو رفت. بعد از مدتی احساس داغی عجیبی وجودش را فراگرفت. این داغی را به فال نیک گرفت و احساس کرد که فکرش دارد به یک جاهایی       می رسد....

   ابوذر کریمی